कॉंग्रेसचं वाढतं बकालपण

वस्तू आणि सेवा कर लागू होणं, राष्ट्रपतीपदाचा उमेदवार जाहीर करणं, राहुल गांधी यांची चीनी दुतावासाला भेट… अशा काही घटनांतून कॉंग्रेस वस्तू आणि सेवा कर लागू होणं, राष्ट्रपतीपदाचा उमेदवार जाहीर करणं,राहुल गांधी यांची चीनी दुतावासाला भेट… अशा काही घटनांतून कॉंग्रेस पक्षात  सामुदायिक शहाणपणाचा अभाव आणि परस्पर संवादाचा दुष्काळ आहे हे पुन्हा एकदा चव्हाट्यावर आलं आहे. या देशाला राजकीय विचार आणि मांडणी देणाऱ्या, सर्वदूर पाळंमुळं पसरलेल्या आणि प्रदीर्घ काळ सत्तेत राहत देशाला दिशा देणाऱ्या कॉंग्रेस पक्षाची अवस्था दिवसेंदिवस राजकारणाचं समग्र आकलन आणि वेध घेण्याच्या पातळीवर बकालच होत चालली आहे. अलिकडच्या काळात झालेल्या निवडणुकांत जे काही दारुण पराभव पदरी पडले, त्यातून कॉंग्रेस पक्ष काहीही शिकला नाही, हे जसं पुन्हा यानिमित्तानं समोर आलं आहे तसंच नजीकच्या भविष्यात तरी हा पक्ष नरेंद्र मोदी, अमित शहा आणि भाजपसमोर कोणतंही बळकट आव्हान उभा करण्याच्या स्थितीत नाही, हाही याचा आणखी एक अर्थ आहे.

देशातला प्रमुख विरोध पक्ष असलेल्या कॉंग्रेसचे उपाध्यक्ष राहुल गांधी यांना सद्य:स्थितीतच नाही तर ही स्थिती जरी आणखी बिघडली आणि अत्यंत संवेदनशील झाली तरीही चीनी दुतावासाला भेट देण्याचा अधिकार आहे (तसा तर तो कोणाही जबाबदार राजकीय पक्षाच्या खासदारालाही आहे); त्यात गैर काही नाहीच. गैर आहे ते, ही भेट लपवून ठेवणं आणि त्याबाबत पक्षाला काहीही माहिती नसणं यात. ही भेट उघडकीला आल्यावर लपवाछपवी झाल्यानं गोंधळ निर्माण होऊन त्या भेटीचा हेतूच संशयाच्या धुक्यात सापडला आणि जणू काही राहुल गांधी हे चीनी सरकारचे दूतच झालेले आहेत, हा जो समज निर्माण झाला तो जास्त गैर आणि गंभीर आहे; त्त्याला जबाबदार स्वत: राहुल आणि आणि त्यांचा बचाव करण्यासाठी उतावीळ झालेले प्रवक्तेच आहेत. ही वादग्रस्त भेट उघड झाल्यावर सरकारचे प्रतिनिधी जर ‘त्यांच्या’बरोबर चर्चा करतात तर राहुल गांधी यांच्या भेटीत गैर काय, हा सवाल तर सद्यस्थिती, सरकार कसं चालतं आणि परराष्ट्र धोरणविषयक संकेत व शिष्टाचार याबाबत कॉंग्रेस नेते अडाणी आहेत, याची लक्तरंच दिल्लीच्या वेशीवर वाळत घातली गेली. कॉंग्रेस पक्षात स्वत:ला ज्येष्ठ म्हणवून घेणारे नेते पैशाला पन्नास आहेत पण, त्यापैकी कुणातही ‘ही वेळ या भेटीसाठी सोयीची नाही’ हे राहुल यांना परखडपणानं सांगण्याचं धारिष्ट्य नसावं, हे गांधी घराण्यातल्या प्रत्येकासमोर लाचारीनं झुकत हांजी-हांजी करण्याच्या काँग्रेसी परंपरेला साजेसंच आहे.

वस्तू आणि सेवा कर कायद्याच्या (जीएसटी) अंमलबजावणीतून येणारी नवीन कर प्रणाली हे भारताच्या सरकारांना आणि प्रशासनाला पडलेलं जुनं स्वप्न आहे. संपूर्ण देशात एकच आणि समान कर प्रणाली लागू होण्यामुळे अनेक आर्थिक बाबी सुरळीत होणार आहेत. ही नवीन प्रणाली संपूर्णपणे सुरक्षित आहे, सुरळीत आहे आणि काळ्या पैशाच्या निर्मितीला रोखणारा तो जालीम उपाय आहे; या म्हणण्यात कितपत तथ्य आहे हे कळण्यास किमान एक आर्थिक वर्ष उलटावे लागणार आहे. (म्हणूनच या एक वर्षात या प्रयोग फसला तर निवडणुकांच्या आधी दुसरा काही तरी लोकप्रिय फंडा करण्यासाठी मोदी यांनी वेळ राखून ठेवला असावा !) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारनं ही ‘एक देश-एक कर’ ही रचना अंमलात आणली असली तरी त्याचा मसुदा निर्माण करण्याचं सर्व श्रेय कॉंग्रेसलाच आहे. असं म्हणतात की, त्यातला प्रत्येक-बारीक-सारीकसुध्दा तपशील नामवंत अर्थतज्ज्ञ अशी मान्यता असलेले आणि भारतात सुरु झालेल्या आर्थिक सुधारणांचे एक शिल्पकार, माजी पंतप्रधान मनमोहनसिंग यांच्या नजरेखालून गेलेला आहे. मनमोहनसिंग यांच्या नेतृत्वाखालील यूपीए जाऊन नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील एनडीए सरकार केंद्रात आल्यावर त्या मसुद्यात काही बदल निश्चितच झाले असणार; ते स्वाभाविकही आहे; पण, याचा अर्थ तो पूर्ण मसुदाच बदलला गेला असं नव्हे. जे काही बदल झाले त्याला संसदेच्या दोन्ही सभागृहात कॉंग्रेस सदस्यांनी सांसदीय कौशल्य पणाला लावून आणि कायद्याचा कीस काढत विरोध केलेला आहे, असंही कधी दिसलं नाही. म्हणूनच ३० जूनच्या मध्यरात्री या क्रांतीकारी सुधारणा लागू करण्याच्या झालेल्या कार्यक्रमावर बहिष्काराचा देशावर प्रदीर्घ काळ राज्य केलेल्या कॉंग्रेसने घेतलेला निर्णय राजकीय दिवाळखोरीचा नमुना म्हणायला हवा. त्यामुळे वस्तू आणि सेवा कराचं मोठं संभाव्य यश आणि अल्प अपयश म्हणा की, कॉंग्रेसच्या भाषेत ‘अशक्त बाळाचं’ श्रेय आणि अपश्रेय  नरेंद्र मोदी सरकार आणि भाजपच्या पदरात भरभरून पडलेलं आहे. जन्माला आलेलं बाळ अशक्त आहे म्हणून त्याचं मातृत्व आणि पितृत्व नाकारण्याची अविचारी कृती कॉंग्रेसकडून घडली आहे.

दिल्लीच्या राजकीय वर्तुळात अशी चर्चा आहे की, या कार्यक्रमावर कॉंग्रेसनं बहिष्कार टाकू नये अशी माजी पंतप्रधान मनमोहनसिंग यांची इच्छा होती. एवढंच नव्हे तर,  सुरुवातीला काँग्रेसचाही बहिष्काराचा मनसुबा जाहीर झालेला नव्हताही. मनमोहनसिंग यांच्या पक्षांतर्गत विरोधकांना मात्र मनमोहनसिंग यांना या ऐतिहासिक क्षणी मिळणारं महत्व डाचत होतं. पण, कार्यक्रमात सहभागी न होण्याचा निर्णय तेव्हा इटलीत असलेल्या राहुल गांधी यांच्याकडून वदवून घेणं हे मांजराच्या गळ्यात घंटा बांधण्यासारखं होतं. दरम्यान ममता ​बॅनर्जी  यांनी कार्यक्रमावर बहिष्कार घालण्याचं जाहीर केल्यावर आणि अन्य काही पक्ष त्या बहिष्काराच्या दिंडीत सहभागी झाल्यावर पक्षातल्या मनमोहनसिंग विरोधकांना बळ मिळालं. त्या बळाच्या आधारे, आजीला भेटून इटलीतून परतलेल्या राहुल गांधी यांना भेटून बहिष्काराचा निर्णय झाला आणि वस्तू व सेवा कर नावाचं ‘बाळ’ अलगद नरेंद्र मोदी सरकारच्या ओटीत विसावलं!

कॉंग्रेसमधलं सामुदायिक शहाणपण गहाण कसं टाकलेलं आहे याचं दुसरं उदाहरण राष्ट्रपतीपदाचा उमेदवार जाहीर करण्यात झालेल्या अक्षम्य दिरंगाईचं आहे. यावेळी राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक ही सुरुवातीपासूनच एक विषम लढाई आहे. सुरु होण्याआधीच भाजपनं ही लढाई जिंकलेली असली तरी त्यात आश्चर्य वाटण्यासारखं फार काही नाही. याआधीही या अशा अनेक निवडणुकांत कॉंग्रेस पक्ष असाच वरचढ असे तरी, लोकशाही संकेताचा एक भाग आणि निवड बिनविरोध झाली असं रेकॉर्ड तयार व्हायला नको म्हणून सरपंचपद ते राष्ट्रपतीपदापर्यंत विरोधकांनी आजवर अनेकदा अशा निवडणुका एक उपचार म्हणा की शिष्टाचार म्हणून लढवलेल्या आहेत. मुद्दा आहे तो राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीच्या निमित्तानं सध्या सैरभैर झालेले सर्व विरोधी पक्ष भाजपच्या विरोधात एकत्र आलेले आहेत हे चित्र निर्माण करण्याचा. त्यात सर्वात मोठा आणि देशव्यापी पक्ष म्हणून कॉंग्रेसनंच पुढाकार घेणं आणि त्या मोहिमेचं नेतृत्व करणं आवश्यकच होतं. (ही जबाबदारी पार पाडण्यात कॉंग्रेस पक्ष कसा अयशस्वी ठरलाय, हे नितीशकुमार यांनी सुनावलंही आहे.) राष्ट्रपतीपदाच्या  निवडणुकीतल्या आणि त्यातील राजकारणाच्या, नैतिक संकेताच्या खाचाखोचा सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी यांना पूर्ण ज्ञात नसतील, तर ते समजण्यासारखं आहे. म्हणूनच पक्षातील अन्य समजदार बुझुर्गांनी त्यासाठी पुढाकार घ्यायला हवा होता आणि त्याबाबत सोनिया गांधी यांना अवगत करायला हवं होतं. सध्या कॉंग्रेस पक्षात सत्तेची खुर्ची उबवण्यास तयार असलेले ज्येष्ठ नेते भाराभर आहेत पण, ‘समझदार बुझुर्ग’ नाहीत असं दारिद्र्य आहे. अशी समझदार कामगिरी बजावण्यात प्रणव मुखर्जी निष्णात होते; आठवा प्रतिभा पाटील राष्ट्रपती होणं, अणु करारासंबधीचं मतैक्य; पण, तेच मुखर्जी  आता मावळते राष्ट्रपती आहेत आणि त्यांच्याच उत्तराधिका-याचा शोध सुरु आहे. डाव्यांच्या आघाडीकडून राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी सीताराम येच्युरी यांनी पुढाकार घेत हालचाली सुरु केलेल्या होत्या; माजी राज्यपाल, सेवानिवृत्त सनदी अधिकारी, महात्मा गांधी आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचे भाष्यकार गोपाळकृष्ण गांधी यांची संमतीही डाव्यांनी मिळवलेली होती. पण, अशा म्हणजे नक्की हरणाऱ्या लढाईत राजकीय मुत्सदीपण आणि शहाणपण दाखवत समोरच्याला नैतिकदृष्ट्या पराभूत करायचं असतं, याचं भानच काँग्रेसमधल्या कोणाला राहिलं नाही. काँग्रेस नेत्यांचे डोळे सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी काय कौल देतात याकडे लागलेले राहिले. सीताराम येच्युरी यांनी आणलेल्या गोपाळकृष्ण गांधी यांच्या नावाच्या प्रस्तावावर सोनिया गांधी यांनी निर्णयच घेतला नाही; त्यांनी तो निर्णय घ्यावा असा सल्ला म्हणा की आग्रह कुणी कॉंग्रेस नेत्यानं धरला नाही आणि राहुल गांधी तर आजीला भेटण्यासाठी इटलीत होते. परिणामी एक​–​ राष्ट्रपती निवडणुकीत सर्व विरोधक एक आहेत, दोन​–भाजप आणि मोदीविरोधी आघाडीचं नेतृत्व कॉंग्रेसकडेच आहे आणि तीन​–महात्मा गांधी यांचा वारसा सांगणा-या गांधी या नावाला भाजपचा अजूनही विरोधच आहे असं वातावरण निर्माणच झालं नाही. उलट भाजपनं म्हणजे अमित शहा यांनी रामनाथ कोविंद यांचं नाव जाहीर केलं…त्यांच्या दलित असण्याचं स्वाभाविक भांडवल केलं. नितीशकुमार आणि अन्य काही नेत्यांनी कोविंद यांना पाठिंबा जाहीर केल्यानं भाजपला हवंच असलेलं विरोधी पक्षांतील दुभंगलेपण स्पष्ट झालं. मग मात्र, खडबडून जाग आलेल्या कॉंग्रेसनं मीराकुमार यांचं नाव पुढे करत लढाई विचाराची (मीराकुमार आणि विचार ?) आहे हे जाहीर करण्यात आलं. पण, त्यातून हरणाऱ्या लढाईतही कॉंग्रेसनं दलिताच्या विरोधात दलिताचा बळी दिला असा चुकीचा संदेश जनमाणसात गेला तो गेलाच ! आता उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी सोनिया गांधी यांनी पुढाकार घेत विरोधकांचा सर्वमान्य उमेदवार म्हणून गोपाळकृष्ण गांधी यांचं नाव जाहीर केलंय; ग्रामीण भागातील एका म्हणीचा अर्थ असा- ‘जी युवती पत्नी व्हाही अशी स्वप्न बाळगली, ती प्रत्यक्षात वहिनी झाली !’ असा हा प्रकार घडला आहे.

पराभूत मानसिकतेतून बाहेर पडत कॉंग्रेसच्या नेत्यांनी आता तरी जागं होण्याची आणि ‘गांधी’ केंद्रित राजकारणाला बाजूला सारत सामुदायिक नेतृत्वाचा पुरस्कार करत पक्षाची नव्यानं बांधणी करण्याची गरज आहे. अन्यथा मोदींना विरोध करण्याची भाषा आणि कथित शक्ती मुंगेरीलालचं स्वप्न ठरणार आहे !

(छायाचित्रे सौजन्य- गुगल)

-प्रवीण बर्दापूरकर
संपर्क +९१९८२२०५५७९९
[email protected]
==========================================
​‘डायरी’, नोंदी डायरीनंतरच्या’, ‘दिवस असे की…’, ‘आई’, ‘क्लोज-अप’, ‘ग्रेस नावाचं गारुड’, ‘समकाल’ या माझ्या पुस्तकांसाठी

लिंक – http://www.bookganga.com/ebooks/books/Bookapplet?AID=4736828222950359515
==========================================

संबंधित पोस्ट

  • Anil Bhure ·….
    प्रभावी नेता नसल्यावर पक्षाची कशी फरपट होती…हे कांग्रेस कडे बघितल्यावर कळते

    • Yogendra Karmarkar ·….
      प्रभावी आणि अतिप्रभावी नेते असतानाही फरफटच होती

  • Anil Mahajan ….
    मस्त.

  • Chinmay Phalke ….
    दर शनिवारी वाटच बघत असतो तुमच्या ब्लॉग ची, नेहमीसारखेच नेमकं लिखाण 👍

  • Dattatraya Jadhav · ….
    घराणेशाही मध्ये अडकलेल्याचीं अवस्था काय होते . इतिहास पहा
    जोखडात अडकलाय काँग्रेस

  • Deepak Dharne ….
    Khup Chan Sir..Pro democratic people desperately expect congress would emerge strong opponent by rectifying its mistakes like phoenix bird from its ashes… But since 2014 whatever retaliatory developments took place on the part of congress to counter attack Bjp’s move, it has been committing blunders one after another… There is abysmal and bleak situation in the congress..
    Budtyacha paay aankhi kholat

  • Madhav Bhokarikar ….
    छान !

  • Anil Govilkar….
    प्रिय प्रवीण बर्दापूरकर यांस,
    प्रस्तुत लेख वाचला, नेहमीप्रमाणे वस्तुस्थितीला धरून आणि परखड आहे.
    माझ्या मनात एक शंका आहे आणि तुम्ही मित्र आहात म्हणूनच लिहीत आहे. सध्या एकूणच गांधी कुटुंबियांवर भ्रष्टाचाराचे अनेक गंभीर आरोप झाले आहेत आणि त्यातील बरेचसे न्यायप्रविष्ट आहेत ( रॉबर्ट वढेरा, National Herald वगैरे) याचा तर परिणाम गांधी कुटुंबियांवर झाला नसेल? सतत परदेशात जाणे, यामागे देखील संशयाची सुई फिरतेच आहे. त्यामुळे मोदींना शक्यतो टोकाचा विरोध करण्याच्या मनस्थितीत यापैकी कुणीही नसावे.
    अर्थात, गांधी कुटुंबाचे लांगुनचालन करायचे, ही तर फार जुनी संस्कृती आहे. त्यातून काँग्रेस कधी बाहेर येईल का? हा तुमचा प्रश्न खरंच वास्तवदर्शीच आहे.

    • त्या आरोपांचा परिणाम नक्कीच झाला असणार ; अजूनही होतो आहे , असं मला वाटतं .
      दिल्लीत असतांना मी कधीच रॉबर्ट वढेरा विषयी कुणी चांगलं बोलतंय हा अनुभव घेतला नाही ; कॉंग्रेसचे लोकही खाजगीत त्यांच्या व्यवहारांविषयी अत्यंत प्रतिकूलच बोलत .
      समाजातला गंभीर आणि संवेदनशील असणारा अभिजन वर्ग अशा बाबींची नोंद काहीही न बोलता ठेवत असतो आणि योग्य वेळी त्याचा धडा शिकवतो असा माझा अनुभव आहे .
      असो .

  • Vasant Kanase ·….
    काही नाही दुसरं . काँग्रेस स्वतःसाठी कबर खणत आहे. विनाशकाले विपरित बुद्धी !

  • Anil Parulekar ·…
    ‘रडत राऊत घोड्यावर बसवला’ तर वेगळं काय होणार?😢

  • Suresh Daya-Dada Sable · …
    प्रवीणजी,
    काँग्रेस अभ्यासक जनतेच्या मनातील भाव लिखित केले. छान!

    काँग्रेसला उर्जितावस्थेत आनायचे झाल्यास? सोनिया, राहुल यांनी थोड़े बाजूला होऊन इतरांना नेतृत्वाची संधी देणे योग्य होईल, असे मला वाटते. नेता करावा या अपेक्षा हट्टा पोटी दिवसागनिक काँग्रेस माघारत आहे.

  • Dhananjay Deshpande ·….
    कोंग्रेस चा प्रोब्लेम म्हणजे कॉंग्रेसला एकतर खुप जेष्ठ नेते लाभलेत नाहीतर बालनेते , मच्युअर्ड कोणीच नाही …

  • Sanjay Tambat ….
    अनुभवी पत्रकाराच्या लेखणीतून साकारलेला समतोल व मर्मभेदी विश्लेषणाचा नमुना…

  • Mahesh Sabnis….
    Radical change is needed to revive the grand old party and for that, Congress would need to give up dynastic mindset and bring in fresh ideas in line with present political environment. Unless congressmen accept the end of Gandhi era, they have nothing but frustration in their political destiny.

  • Raj Kulkarni ….
    लेख वाचला! लेखन शैली चांगली आहे आणि शब्दांची निवडही योग्य आहे.

  • Shrikant Umrikar ….
    हा अभिप्राय हाताचे राखून दिला आहे.. शैली शब्दांची निवड या बद्दल बोलायला प्रवीण बर्दापूरकर काही नवशिके पत्रकार नाहीत.. लेखाच्या विषय बद्दल द्या नं प्रतिक्रिया..

    • Raj Kulkarni ….
      ‘ हाताचे राखून’ यातला श्लेष समजला!
      पण माझ्या कडून काय प्रतिक्रीया अपेक्षित आहे, हे लिहून मेसेंजर मधे पाठवा, मी माझी म्हणून पोस्ट करेन नक्की!
      शिवाय ती माझी प्रतिक्रीया म्हणून पोस्ट झाली तरी तुम्ही लाईक करावी कि नाही, याबद्दल मी आग्रह धरणार नाही.

      • Raj Kulkarni Praveen Bardapurkar,
        मी तुमच्या लेखावर टिका केलेली नाही, एवढं तरी नक्की मान्य असेल, उमरीकरांना!

        • Shrikant Umrikar ….
          बर्दापूरकर यांच्या या मजकुराबाबत तुम्ही सहमत आहात आसे गृहीत धरू का मग?

          • Rajendra Shahapurkar ·….
            ‘राज को राज रहने दो ‘😊

          • Shrikant Umrikar ….
            आहो आम्ही कॉंग्रेस वर टीका केली की यांना लगेच वास येतो.. आता ही टीका प्रवीण बर्दापूरकर यांच्या सारख्या समाजवादी विचाराच्या ज्येष्ठ पत्रकाराने केली आहे.. राज यांचे प्रिय कुमार केतकर यांचे प्रवीण सहकारी होते.. तेंव्हा माझी अपेक्षा आहे की त्यांनी आता लेखाबद्दल खुले पणाने काय ती भूमिका घ्यावी..
            Shrikant Umrikar राहुल-सोनिया-राजीव-इंदिरा गांधी-नेहरू यांना सोडून महात्मा गांधी -नरसिंह राव यांचा विचार कॉंग्रेस स्वीकारणार की नाही हा मूळ प्रश्न आहे.. आणि राज कुलकर्णी सारखे लोक याचे उत्तर द्यायला तयार नाहीत…

          • Rajendra Shahapurkar · ….
            शेवटी ते ‘राज’ आहेत . ‘मोदी ‘ असा शब्द उच्चारा बरं … मग बघा मजा !

          • Milind Wadmare Shrikant Umrikar ….
            यांचेशी सहमत आहे. कॉंग्रेस मधे ईतरांकडे potential असताना त्या तिघांपलीकडे विचार होत नाही ही समस्या म्हणून मान्य केली जात नाही.

          • Raj Kulkarni ….
            मी बर्दापुरकरांना कांही टिकात्मक बोललो काय? त्यांच्यावर तुम्ही कॉग्रेसवर टिका का केली असे तरी म्हटले काय? मी त्यांच्या लेखन शैलीचे कौतुक केले तरीही आक्षेप म्हणजे कमाल आहे!
            भक्तांप्रमाणे मी त्यांना कांही असंस्कारी, असंसदिय, विपरीत वा वावगे शब्द वापरले काय?

          • Shrikant Umrikar ….
            अहो पण आम्ही तेच विचारतो आहोत.. त्यांची मांडणी तूम्हाला मंजूर आहे का? हो का नाही तेवढे सांगा…

          • Rajendra Shahapurkar …
            ‘जाने भी दो … यारो’

          • Raj Kulkarni म्हणजे माझ्या प्रतिक्रीयेवर कांही विशेष ठरवले जाणार आहे काय? मी मांडणी मंजूर केली तर काय परीणाम होईल आणि नामंजूर केली तर काय परीणाम होईल! माझी प्रतिक्रीया एवढी महत्वपुर्ण असेल असं वाटलं नव्हतं.

            पण कॉग्रेसमधे खूप सुधारणा आज आवश्यक आहेत. पुर्वी त्यांनी खूप चुका केल्या त्या चुका पुन्हा करू नयेत. जनतेने शिक्षा देऊन सत्तेतून पायउतार केलं आहे, ढिसाळपणा, आळशीपणा कॉग्रेसने सोडावा. विरोधकांशी कसं आणि कोणत्या पद्धतीनं किती बारीकसारीक गोष्टींचा विचार करून वागायला हवं हे भाजपाकडून शिकायला हवं. विरोधकांचा समाचार कसा घ्यायचा हे ही शिकणं गरजेचं आहे. मात्र भाजपा प्रमाणे विरोधकांना देशद्रोही ठरवू नये!
            एखादं मुलं आपल्याला प्रिय असतं! ते कघी कधी लाडावलेलं असतं. चुकतं आणि शिक्षाही मिळते. मग सुधारण्यासाठी खडसावून सांगण्याची गरज असते. ते काम बर्दापुरकरांनी केले ही बाब चांगलीच आहे. आम्ही ही हेच करतो फक्त चारचौघात न करता ज्यांना सांगायचे ते सांगतो. हेतू हाच की सुधारणा व्हावी. चौरचौघात खडसावल्यावर सुधारणे पेक्षा विरोधकांना सुखावण्याची आणि विकट आनंद घेण्याची संधी मिळते. पण हरकत नाही ज्यांना असा आनंद घ्यायचा तो त्यांनी घ्यावा, कॉग्रेसने या लेखाकडे सकारात्मक पहावे, एक सबक म्हणून वाचावे! समाजवादी विचारांचे असल्यामुळे
            कांही अंशी बर्दापुरकर कॉग्रेसला भाजपापेक्षा नक्कीच जवळचे आहेत! असे मला तरी वाटते! त्यामुळे बर्दापुरकरांच्या मांडणीचा रोख सुधारकी वाटला म्हणूनच पोस्ट लाईक केली. बाकी समाजवादी विचारांच्या बर्दापुरकरांच्या पोस्टवर प्रतिक्रीया द्यावी असा आग्रह धरताना आपल्यासारख्या समाजवादविरोधी व्यक्तीला पाहून आजीबात आश्चर्य वाटले नाही. बस, तुम्ही आनंद घ्या!

          • आता माझं ऐकाच !==
            एक–“कांही अंशी बर्दापुरकर कॉग्रेसला भाजपापेक्षा नक्कीच जवळचे आहेत! ” हे वाटणं राज कुळकर्णी यांचा बालीशपणा आहे .
            आजकाल कुणावरही असा एखादा ठप्पा मारण्याची टूमच आलेली आहे आणि त्या ‘ठप्पेमारु’ वाटेवरचे राज कुळकर्णीही वारकरी असावेत ; शिवाय माझ्या लेखन आणि भूमिकांबद्दल राज कुळकर्णी अंधारात आहेत , असाही त्याचा अर्थ आहे .
            मी भाजपचा समर्थक कदापीही नसलो तरी एक मात्र खरं , भाजप आणि रा.स्व.संघात माझे अनेक मित्र आहेत , काही तर दोस्तयार आहेत !
            दोन– अलिकडच्या बारा-पंधरा वर्षात कोणत्याही गडद रंगाचा चष्मा न घालता , एकारला कर्कश्शपणा व्यक्त न करता वावरतो आणि व्यक्तही होतो .
            माझी दृष्टी अधिक विवेकवादी म्हणा की वास्तववादी झालेलो आहे .
            त्यामुळे ज्याच्या संदर्भात प्रतिकूल लिहितो त्याच्यासाठी मी गैरसोयीचा ठरतो ; राज कुळकर्णी यांना हेही ठाऊक नसणार .
            तीन– इथे झालेल्या वादात कुमार केतकर यांचा झालेला उल्लेख अनावश्यक आहे .
            केतकरांना मी सर्वप्रथम भेटलो त्याला आता चाळीस वर्ष होत आली आणि त्यांच्यासोबत ( त्यांच्या हाताखाली खरं तर पण, त्यांना तसं म्हटलेलं आवडत नाही !) काम करताना त्यांच्यापेक्षा वेगळं मत बाळगलं तर त्यांची कधीच हरकत नसे .
            ती प्रतिकूल मतं व्यक्त करण्यास त्यांनी कधीही मज्जाव केलेला नाहीये ; हे अनेकांना ठाऊक नसावं .

          • Shrikant Umrikar….
            नाही.. मला आनंद मिळावा म्हणून मी हे लिहिले नाही.. प्रवीण बर्दापूरकर ज्येष्ठ पत्रकार आहेत आणि त्यांच्या लेखाची दाखल घेताना शैली चांगली शब्द योग्य निवडले आसे म्हणणे मला आयोग्य वाटले.. दुसरी गोष्ट बर्दापूरकर सारखे लोक जेंव्हा नरसिंह राव सारख्या द्रष्ट्या नेत्यची उपेक्षा कशी झाली हे जेंव्हा ह्याच नव्हे तर आधीच्याही लेखात लिहितात तेंव्हा तुम्ही त्याची दाखल घेत नाहीत याचे मला आश्चर्य वाटते… खंतही वाटते.. नेहरूंच्या समाजवादी विचारांपासून दूर जाणारी कॉंग्रेस आम्हाला कधीही भाजप पेक्षा जवळचीच आहे..

          • Raj Kulkarni ….
            बर्दापुरकरांची आणि माझी नव्यानं मैत्री झाली असली तरी विचारांच्या पातळीवर ती जूनीच असल्याचं माझं मत आहे. मला त्यांच्याबद्दल आदर आहे.
            पण प्रतिक्रीया दिली म्हणून कॉग्रेस सुधारेल असे नव्हे! आणि नेहरू पुर्णत: समाजवादी वा पुर्णत: भांडवलवादी असे कांहीच नव्हते! ते भारत वादी होते. त्यांचे आर्थिक धोरण भारतासाठी त्या काळासाठी योग्य होते. नेहरू 1991 ला असते तर त्यांनी ही नरसिंहराव व मनमोहन सिंग यांचेच धोरण स्विकारले असते व तेच 1991 साली योग्य होते.

          • Raj Kulkarni ….
            मी निकोप नव्हता हे मान्य केले पण तो भक्तांप्रमाणे आगपाखड करणारा नव्हता, हे तुम्ही मान्य करावे असा आजीबात आग्रह नाही.

          • Raj Kulkarni ….
            आपला आरोप मान्य आहे. माझा नक्कीच तो बालीशपणा अाहे. पण बालीश व्यक्तीला प्रतिक्रीया देण्याबद्दल उमरीकरांनी आग्रह का करावा, हे मात्र समजले नाही. मी तर कोणताही ठप्पा न मारता सहज प्रतिक्रीया दिली होती पण उमरीकरांनी मला प्रवृत्त केलं!
            विशेष म्हणजे मी आणि केतकर आत्ता सोबतच आहोत!

          • Praveen Bardapurkar….
            मी आपल्यावर आरोप केलेला नाहीये ; ते माझं झालेलं मत आहे . तुम्ही माझ्या ब्लॉगवर व्यक्त प्रतिक्रियेचा रोख निकोप नव्हता , खिल्ली उडवणारा आहे असं मलाही जाणवलं पण , त्यावर मी व्यक्त झालो नाही . कारण अशाच नाहे तर त्यापेक्षा वाईट येणाऱ्या प्रतिक्रियांची मला सवय झालेली आहे . उमरीकर यांना काय वाटलं त्याबद्दल मी कसा काय बोलणार ?

          • Raj Kulkarni ….निकोप नव्हता हे मान्य पण विनाकारण विरोध करण्यासाठी भक्तासारंख कांहीबाही लिहीने असांही नव्हता.

          • Shrikant Umrikar….
            निकोप नव्हता हे कबुल केलेत संपला विषय.. केतकरांचा उल्लेख करायचे केवळ एकच करण की बर्दापूरकर यांनी केतकरांसोबत काम केले आहे.. राज कुलकर्णी यांना केतकर जवळचे म्हणून तो उल्लेख केला.. अन्यथा माझा दुसरा काही हेतू नव्हता.. आसो.. विषय संपला… 🙏

  • Ravi Waghmare ….
    As usual Badhiya

  • Rajendra Bhandari ·….
    विषयही तितकाच चांगला आहे ….

  • Prafulla Mali ….
    Pravin is true face of Marathi Journalism .
    He is never bias

  • Suvarna Hubekar ….
    VERRY NICE CRITICAL POLITICAL ANALYSIS. …SIRJEEE👌👌👌👌👌👌👌👌👌🌹🌹🌹

  • Sarang Takalkar ….
    सर! विद्यमान काँग्रेसच्या नेमक्या स्थितीचे अचुक विश्लेषण…राजकीय निरीक्षक आणि अभ्यासकांना उपयुक्त……हो आणि त्यावर रंगलेली चर्चा देखील!

  • Milind Wadmare ….
    सध्या संवेदनशीलता ईतकी वाढली की तटस्थ आणि त्रयस्थ मुल्यमापन सुद्धा टिका वाटते आहे.

  • Shridhar Damle ….
    Very objective and non bias rare Journalstic analysis